مجلس ، برنامه‌هايى را به اجرا گذارد و موقتا بحران را از نقطه‌ى اوج فرو نشاند و وعده‌هاى بسيارى به مردم بدهد . امينى طرح اصلاحات ارضى آمريكا را هم به اجرا گذاشت . رژيم شاه براى اين‌كه « اصلاحات » نمايشى و غيرقانونى خود را مردمى ، قانونى و اسلامى بنماياند ، نخست تلاش داشت كه از جايگاه و پايگاه علماى اسلامى در ميان توده‌ها ، در راه عوام‌فريبى و آرايش سيماى سياه و كريه شاه بهره‌بردارى كند و اصلاحات ارضى شاهانه را به گونه‌اى به امضاى مراجع اسلام برساند . « 1 » ازاين‌رو شاه و ارسنجانى - وزير كشاورزى دولت غير قانونى علم - با مخابره‌ى تلگراف‌هاى تبريكى به مناسبت عيد سعيد فطر سال 1341 ه . ش به علماى قم و نجف ، از موافقت آنان با اصلاحات ارضى سپاسگزارى كردند و بر آن بودند كه با اين شگرد شيطانى ، مراجع و علماى اسلام را پشتيبان شاه و كاركردهاى او نشان دهند ؛ ليكن علماى قم و نجف با پاسخ منفى به اين خواسته ، بار ديگر توطئه‌ى شاه را خنثى كردند . « 2 » آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه با توجه به شناختى كه از ماهيت و عملكرد رژيم پهلوى داشتند ، به درستى مىدانستند كه رژيم پهلوى با اين اصلاحات به دنبال ضربه زدن به دين اسلام و مردم مسلمان ايران است . بنابراين علماى اسلام با اصلاحات ارضىاى كه طبق موازين اسلام انجام پذيرد مخالفت نداشتند ، ليكن هرگونه قانون‌گذارى و اجراق قانون از سوى رژيم شاه را غير قانونى و خلاف مصالح اسلام و منافع امت مىدانستند . اولى عكس العمل آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه در دوران مرجعيت ، مخالفتى بود كه ايشان به اعمال غير اسلامى دولت امينى در رابطه با پيام تبريك دكتر ارسنجانى - وزير كشاورزى وقت - به مناسبت عيد سعيد فطر نشان دادند . ارسنجانى در پيام تبريك خود چنين نوشته بودند : « با توجهى كه حضرات آقايان علماى دين به حفظ حقوق عامه‌ى مسلمين در اجراى عدالت اسلامى و زمين‌دار شدن زارعين مبذول فرموده‌اند ، صميمانه سپاسگزارم و توجهات حضرت مستطاب عالى را در حفظ اصول و فروع

--> ( 1 ) . ر . ك : جلال الدين مدنى ، تاريخ سياسى معاصر ايران ، ج 1 ، دفتر انتشارات اسلام ، قم 1372 ، ص 373 ( 2 ) . ر . ك : مركز اسناد انقلاب اسلامى ، پيشين ، ص 19